Solunum sistemi

15 Aralık 2006



Solunum işini sağlayan organlar sistemine verilen ad. İnsanların da, canlılar gibi yaşayabilmesi için, havada bulunan oksijenin alınarak kana karışması ve kanda bulunan karbondioksitin de kandan çıkması gereklidir. Bu iş, solunum sisteminin esas organı olan akciğerler aracılığı ile olur . Solunum esas yapıldığı yer olan akciğerlere kadar havanın gitmesi, solunum yolu ile olur. Solunum yolu, burun ve ağız boşlukları, yutak, gırtlak, soluk borusu ve bronşlardır. Solunum sisteminde, solunum yolu organlarından başka, akciğerler ve akciğerlerle çevresindeki duvar ve organları sararak kaypaklık veren Plevra adlı zar yer alır. Gırtlak, yutağın alt bölümünün önünde, tabanı yukarıda kesik olan tepesi aşağıda soluk borusuyla uzanan bir piramit biçimindedir
Soluk borusu, gırtlağın altındadır, on iki santimetre boyundadır. Altıncı boyun omuru hizasında gırtlaktan başlar. Dördüncü sırt omurunda ikiye ayrılarak bronşları yapar. Arkası düz silindirik bir borudur. Arka duvarı zardan, diğer duvarları yarım halka biçimi üst üste dizilmiş kıkırdaklar, kas ve zardan yapılıdır. Soluk borusunun içini örten mukoza hava ile gelen küçük yabancı cisimlerin dışarıya atılması için, titrek tüylü hücrelerle döşelidir .Bronşlar, soluk borusunun ikiye ayrılmasından doğanlar, soluk borusunun yapısındadırlar, yalnız kıkırdakları daha düzensizdir. Her biri bir akciğere girer, sağ bonş daha ince, daha kalın daha kısa daha diktir; sol bronş daha ince, daha uzun ve daha yataydır. Bronşlar akciğerde ince dalcıklara ayrılırlar. Akciğer, göğüs boşluğunda sağ ve solda iki tanedir. Sağ akciğer, üç sol akciğer iki lobludur. Her akciğer tabanı diafrağmada olan birer yarı koni biçimindedir. Dış ve iç iki yüz bir taban bir de tepeleri vardır. Akciğere giren çıkan yapılar iç yüzün ortasından girerler. Buraya akciğer atardamarları, akciğer toplardamarları, akkar yolları ,sinirler girer ve çıkarlar. Bronşlar içi hava ile dolu alveol denen keseciklerde biterler. Bu keseciklerin duvarlarında kılcal damarlar yayılır. Plevra, akciğerin dış yüzü ile diyafrağmanın üst yüzünü arasız örten seröz bir zardır. İç ve dış iki yaprağı arasında plevra boşluğu adı altında nemli ve kaygan boşluk vardır. Böylece, akciğerin solunum sırasında şişip küçülmesi kolaylıkla sağlanmış olur.
Soluk alma ile akciğerlerin alveollerinin iç yüzlerine kadar giren hava, burada alveollerin dış yüzlerindeki karbondioksit gazlı kan ile karşılaşır. Taze bava ile kan, osmos yolu ile gaz alış verişi yaparlar. Havanın oksijeni, kanın emoglobini ile birleşir, oksihemoglobin olur. Ona karşılık kanın plazmasındaki karbondioksit de havaya geçer. Böylece, oksijeni alınmış solunum havasında oksijen miktarı % 16 ya düşer (normalde % 20 dir). Buna karşılık, karbondioksit oranı artar %4 olur (normalde %0.04 tür.)

Kategori: İnsan


Kategoriler

Son Yazılar