'Devlet' Kategorisindeki Yazılar

Milli eğitim bakanlığı

Türkiye Cumhuriyeti Devlet teşkilâtında Bakanlar Kurulu içinde yer alan bir bakanlık. Türkiye sınırları içindeki bütün eğitim ve öğretim kurumlarıyla, Türkiyenin irfan hayatiyle ilgili her çeşit müessesenin idare ve denetlemesi ile ilgilidir.
Bir merkez teşkilâtı ile iller teşkilatından meydana gelmektedir.
Başında, Bakanlar Kurulunun bir üyesi olan bir bakan bulunur. Bundan başka bir müsteşar. Talim ve Terbiye Dairesi, Teftiş Kurulu,Güzel Sanatlar, Devlet Tiyatrosu, öğretmen Okulları, Meslekî ve Teknik Öğretim, Beden Terbiyesi Genel Müdürlükleri, Yayım Müdürlüğü, Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlüğü, Kütüphaneler Özel Okullar, Zatişleri, Hukuk işleri, Levazım, Genel Evrak Müdürlüklerinden meydana gelmiştir. Bunların dışında, Türkiyedeki üniversiteler üzerinde de denetleme ve idare yetkisini kullanır.
İllerdeki teşkilâtı da merkezde Millî Eğitim Müdürlükleri, ilçelerde İlköğretim Müdürlükleri ile çeşitli ve her kademede öğretim müesseselerinden ibarettir.

15 Aralık 2006

Milli piyango

Maliye Bakanlığına bağlı bir müessese, özel bir kanunla, Türkiyede karşılığı para olmak üzere piyango düzenlemesine izin verilen tek müessesedir.
Her ay için ve belirli bayram günleri için düzenlenen piyangoları ile kazananlara ikramiyelerini para olarak dağıtır. Bu işlemden elde edilen kâr Devlet bütçesine bir gelir olarak geçer.
Türkiyede, karşılığı para olarak ödemek üzere kurulan ilk piyango Tayyare piyangosudur. Bunu düzenleme hakkı da, 1926 yılında çıkarılan bir kanunla Türk Hava Kurumuna bırakılmıştı. 5 Temmuz 1939 yılından bu yana ise bu hak Türk Hava Kurumundan alınmış, Devlet tekeline bırakılarak, Millî Piyango idaresine devredilmiştir.

15 Aralık 2006

Milli savunma

Dıştan gelecek her türlü saldırıya karşı memleketin korunması, yurt içinde belirebilecek çeşitli hareketlerin ve ayaklanmaların bastırılması ile vazifeli bulunan Türk ordusunun eğitimi, öğretimi, yönetimi ve çeşitli ihtiyaçları ile ilgili olan, Bakanlar Kuruluna bağlı bir bakanlık. Bir bakanın yönetimindedir.
Merkez teşkilâtında, her bakanlıkta bulunan müdürlüklerin dışında Genelkurmay Başkanlığı, Yüksek Askerî Şûra, Askerî Temyiz Mahkemesi, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı gibi yalnız bu bakanlıkla ilgili kuruluşlar bulunmaktadır.

15 Aralık 2006

Medrese

Hukuk, ilahiyat ve edebiyat dersleri verilen Müslüman yüksek öğretim müessesesi. Osmanlı İmparatorluğunda yüksek öğrenim medreseleri de olurdu. Medreseler, Osmanlı devletinin kurtuluşuyle birlikte başlamıştır. Medreseler, çoklukla camilerin yanında, bazen da camilerle birlikte yapılırdı.
Öğrenci medreselerde yatar, camilerde ders görürdü. Osmanlı imparatorluğunda medreseler Fatih devrinde gelişmiştir.
Öğrenciler ilkin medreselerin hariç (ilköğretim karşılığı), sonra da dahil (Orta öğretim karşılığı) bölümlerinde okurlar bunları tamamladıktan sonra da, yüksek öğretim karşılığı olan sahn da okurlardı.
Medreseyi bitiren öğrenci, mülâzim adıyla bir deftere kaydedilirdi. Bunlardan isteyenler adliye (kadılık), isteyenler öğretim (müderrislik), isteyenler de idarecilik mesleklerini seçerlerdi.
Bu öğretim müesseseleri, Cumhuriyet devrinde kaldırılmış, yerlerini modern eğitim müesseselerine bırakmıştır.

15 Aralık 2006

Milli kütüphane

Ankarada Yenişehir semtinde, Namık kemal mahallesinde, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak kurulmuş olan kitaplık. 1946 yılından itibaren kurulması teşebbüslerine geçilmiş, 16 Ağustos 1946 tarihinde açılmış, 1951 yılında da Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız bir müdürlük durumuna getirilmiştir. 250,000 i aşan kitap sayısı ile, Türkiyenin en önemli kitap sarayı durumunda olan bir müessesedir. Bu kitaplar arasında, yerli ve yabancı eserler, eski yazma eserler bulunmaktadır. Bunların dışında, Millî Kütüphanede, mikrofilimler, haritalar, çeşitli devamlı eserler koleksiyonları, gazete ve dergi koleksiyonlar bulunmaktadır. Ayrıca biyografya, bibliyografya, aksesyon, katalog, müzik, eserleri, mikrofilim, bölümleri gün geçtikçe önemli gelişmeler kazanmaktadır.
Kütüphanede, bir asıl okuma salonu, iki devamlı yayınlan okuma salonu, araştırıcılar için özel okuma salonu gibi salonlar bulunmaktadır. Haftanın yalnız bir günü dışında her gün, parasız olarak herkese açıktır. Kütüphanede, ayrıca haftanın belirli günlerinde konserler ve konferanslar verilmektedir.

15 Aralık 2006

Muallim mektebi

Öğretmen okullarının eski adı. Erkek öğretmen okullarına Darulmuallimin kız öğretmen okullarına Darülmualimat adı verilirdi. İlk erkek öğretmen okulu, 1848 yılında İstanbulda açılmıştır. 1868 ve 1890 yıllarında öğretim sisteminde yapılan değişikliklerle ilkokul, ortaokul ve liselere öğretmen yetiştirir bir duruma gelmiş. 1909 yılından sonra, vurdun çeşitli bölgelerinde açılmış, 1924 yılından sonra öğretim sisteminde yeni bir değişiklik olmuş, sonradan bunların adı, Erkek Öğretmen Okulları olmuştur. Kız Öğretmen 0kulları ise 1870 yılında açılmıştır.

15 Aralık 2006

Muahede

İki ya da daha çok devletin yetkili temsilcileri tarafından hukukî sonuçlar elde etmek amacıyla düzenlenen mukavele, antlaşma. Devletler arasında yapılan başlıca muahedeler (antlaşmalar) şunlardır , Hakem muahedesi, iki ya da daha çok devlet arasında çıkmış olan çeşitli anlaşmazlıkların çözümü için, milletlerarası bir hakeme başvurmasının devletlerce kabul edildiğini göstermek için yapılır. İttifak muahedesi, siyasî ya da askerî bir işbirliği yaratan bir muahedir. Dostluk muahedesi, muahedeyi imzalayan devletler arasında her türlü ticaret alışverişlerinin yapılabilmesi sonucunu doğuran bir muahededir. Barış muahedesi, bir savaşa son veren, muahedeyi imzalayan devletler arasında barış sağlamak amacı güden bir muahededir. Bostlut muahedesi, muahedeyi imzalayan devletler arasında, çeşitli münasebetler bakımından dostluğun kurulduğunu, çıkacak anlaşmazlıkların barış yoluyla çözülmesi sonucunu doğuran muahededir.
Türkiye Cumhuriyetinde muahedeler (antlaşmalar) T. B. Millet Meclisi sinin onaylamasından sonra yürürlüğe girebilir.

15 Aralık 2006

Mayın

Denizde serbest olarak ya da bir yere bağlı olarak bulunan, karada ise toprakla örtülü olarak bulundurulan bombaya mayın adı verilir. Mayınlar özellikle savaş şifalarında düşmanların ilerlemelerine engel olmak için gerekli görülen yerlere, körfezlere, denizlere yerleştirilir. Bunlara dokunacak olan deniz taşıtları ya da karadaki taşıtlar, savaş araçları bunların patlamasına yol açarlar. Mayınlar, savaşlarda kullanıldığı gibi barış zamanlarında da, iki ülke arasındaki sınırlarda, kaçakçılığa engel olabilmek için yerleştirilir. Burasının tehlikeli bölge olduğu da ilân edilerek, bu bölgeye yaklaşılmasına engel olunur.

15 Aralık 2006

Kalkan

Eski savaşlarda oktan ve kılıçtan korunmak için önde tutulmak suretiyle kullanılan madenden yapılmış, yassı ve çok defa yuvarlak biçimli siper. Savaşçılar, bunu sol elleriyle tutarlar ve sağ elleriyle de silâhlarını kullanırlardı.

15 Aralık 2006

Parlamento

Başlıca vazifesi kanunları yapmak, genel bütçeyi düzenlemek, hükümeti kontrol etmek olan meclis ya da meclisler. Parlâmento, bir çok ülkelerde Temsilciler Meclisi ile Senatodan meydana gelmektedir. Eskiden, bir Meclisli olan Türkiye Parlâmentosu, 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan Devrim hareketinden sonra, 9 Temmuz 1961 günü, halkoyu sonucu kabul edilen yeni Anayasaya göre, Cumhuriyet Senatosu ve Büyük Millet Meclisinden meydana gelmektedir.

15 Aralık 2006

Sonraki Önceki


Kategoriler

Aylara Göre