Atmosfer

15 Aralık 2006



Yeryuvarlağı çevreleyen gaz tabakası. Çeşitli gazların karışımından meydana gelmiştir. 30 kilometre yüksekliğe kadar yapılan ölçülere göre atmosferde % 78.03 oranında azot, % 20.99 oranında oksijen bulunmaktadır.
Bu iki gazdan başka % 0,9 argon, % 0.03 karbondioksit, % 0.01 hidrojen, % 0,002 neon, % 0,0005 helyum, % 0,0001 kripton, % 0.0001 ozon, % 0.00001 ksenon bulunmaktadır.
Atmosfer başlıca üç bölüme ayrılır:
1 – Troposfer, içinde meteorolojik olayların meydana geldiği nemli tabakadır. Yüksekliği, kutuplarda 10 kilometre, ekvatorda 17 kilometredir. Sıcaklık, yükseldikçe hızla azalır ve belli bir derecede en düşük değerini alır. Orta enlemdeki yerler için troposfer içinde yukarı doğru sıcaklık azalması yaklaşık olarak her kilometre için 6 derecedir.
2 – Stratosfer, troposfer tabakasının üstünde bulunmaktadır ve nemsizdir. Troposfer ve stratosfer sınırında sıcaklık en düşük oranda bulunur. Bugünkü bilgilerimize göre stratosferde bir sıcaklık yükselimi görülmektedir.
3 – İyonosfer, güneşin ultraviyole ışınımının ve kozmik ışınının etkisiyle meydana gelen iyonlanmış tabakalardır. Bunlardan biri 110 – 120 kilometre arasındaki E, (kâşiflerinin adı ile Kenelly-Heaviside) tabakası, ötekisi 120-160 kilo metre arasındaki F (kâşifinin adı ile Appleton) tabakasıdır. Son bir iki yıl içinde yapılan roket ve sunî peyk araştırmalarının sonuçları açıklanmadığı için, eskiden yapılan teorik incelemelere göre bu tabakalardaki sıcaklık oldukça yüksek bulunmaktadır.
Her cisim gibi atmosfer de içindeki maddelerin ağırlığı yüzünden aşağıya doğru bir basınç yapar. Atmosferin yeryüzünde bir santimetrekare üzerine yaptığı basınç 1.033 kilogramdır. Hava basıncı yükseklik ile küçülür, atmosferin yoğunluğu da yükseldikçe azalır.
Atmosfer, Yerin ısı idaresinde önemli bir rol oynar. Güneşin Yere gönderdiği enerji, atmosferde absorbsiyon ve dîfüz yansımağa uğrayarak yeryüzüne ulaşır.İnsan hayatı için gerekli ısıyı veren, rüzgârların ve suların hareketlerini, bulutların meydana gelmesini, bitkiler alemindeki özümlemeyi sağlayan yeryüzündeki bütün enerjilerin kaynağı; atmosferin üstüne düşen bu enerjidir.
Uzayla ilgili olan son araştırmaların, atmosferin yapısına ait deneysel temellere dayanan emin bilgiler sağlayacağı muhakkaktır.

Kategori: Yeryüzü


Kategoriler

Son Yazılar