Harita

15 Aralık 2006



Yeryüzünün ya da bir parçanın belli bir orana göre küçültülerek düzlem üzerine çizilen taslağı.
Yeryüzünün ya da bir parçanın, düzlem üzerine taslak halinde çizilebilmesi için, belli oranlarda küçültülmesi gereklidir. Bu küçültme oranı, haritanın ölçek idir. Ölçek, haritanın, aslından kaç defa küçültülerek yapıldığını gösterir. Ölçeği 1/5.000 den büyük olan haritalar, çok küçük bir bölümün taslağını gösterebildikleri için, bunlar, harita değil, plân adı ile anılırlar. Ölçekleri 1/5.000 – 1/25 000 olan haritalar da yine nispeten dar bölgelerin, bir haritaya girmesi mümkün olan bütün ayrıntılarını gösterirler. Bunlar,topoğrafik haritalardır.Çoklukla askerlik iğlerinde kullanırlar. Her yerde ve herkes tarafından kullanılan genel haritalar yada coğrafya haritaları, ölçekleri 1/25.000 den küçük olan haritalardır. Ölçekleri 1/10.000 den büyük olan haritalarda, yeryüzündeki şeylerin bir çoklarını, küçültülmüş boyutlarla ve asıl şekilleriyle göstermek mümkündür. Fakat, daha küçük ölçekler kullanıldığı zaman, bir çok şeyler (demiryolları, yollar) o ölçeğe göre inceltilmiş olarak gösterilemez. Bunlar için haritalarda özel çizgi ve işaretler kullanılır, Bu özel işaretlerin kullanıldığı genel ya da coğrafya haritaları, yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün doğal, siyasal, ekonomik durumları gösterdiği gibi topluluklar], yağış durumu v.s. gösterebilir.
Haritaların üst kenarında ya da bir bölümünde, yeryüzünün hangi bölümünün ve o bölümün hangi durumunun gösterilmekte olduğu yazılıdır. Buna haritanın başlığı denir. Bir harita yağmurlar, sıcaklık ya da basıncın yeryüzünde dağılışı, rüzgârlar, bitki ve hayvan toplulukları, devlet ve il sınırları, dağ, nehir ve göller gösterilir. Bunlara göre haritanın başlığında, o bölümün doğal, iklim, siyasal, yağış izoterm, izobar halitası olduğu kaydedilir.
Aynı zamanda haritalarda, ölçeğin yanında, bir santimetrelik uzunluğun, haritanın ölçeğine göre aslında kaç kilometreye karşılık olduğu da gösterilir. Böylece, harita üzerindeki iki noktanın, pergelle uzaklıkları ölçüldükten sonra bulunan uzaklıkların, gerçekte kaç kilometreye karşılık olduğu hesap edilebilir.
Doğal haritalarda, belirli yükseklikler kaçar metre yüksekliğe karşılık olduğu da kaydedilir. Böylece renklerden, bir yerin, denizden yüksekliğini kolayca anlamak mümkün olur.

Kategori: Yeryüzü


Kategoriler

Son Yazılar