Ne ve Nedir

Harbiye mektebi

15 Aralık 2006

Türkiyede Avrupadaki gibi, müspet bilimlerle ve yeni savaş metotlarıyla donanmış subaylar yetiştirmek için açılmış olan subay yetiştirme okulu.
XVII. yüzyılın sonlarına doğru, zamanın silâhları ile donanmış ve bilgili subay ve askerlerden meydana gelmiş Batıdaki orduların yanında, asırlar boyunca zaferden koşarak büyük kahramanlıklar yaratmış olan Osmanlı ordusu eski silâh ve bilgilerle, artık, beklenen başarıları sağlayamaz bir duruma gelmiştir. Özellikle yeniçerilerin devamlı başkaldırmaları ve savaşlarda başarılar kazanamamaları üzerine, Osmanlı ordusunu yeniden düzenlemek fikri, devleti yönetenlerde yer etmeye başlamıştır. Bu düşünce ile ilkin 1773 tarihinde Mühendishane-i Behri Hümayunadı ile savaş gemilerinde çalışan bilgili subaylar yetiştiren Deniz Harp okulu açılmıştır. Bir süre sonra da (1793) Mühendishane-i Berri-i Hümayun adlı bir istihkâm ve topçu subaylara yetiştirecek olan bir topçu okulu açmıştır.
Ordunun asıl kadrosunu meydan a getiren yeniçeri ve sipahileri yöneten subayların. Batı ölçüsündekiler gibi yetişmesini sağlayacak okulun açılması ise, yeniçerilerin, ve sipahilerin başkaldırma korkusu içinde açılmıştır. Sonunda 1826 yılında yeniçeriliğin kaldırılması ve yerine Asakirî Mansûrei Muhammediye ordusuna subay yetiştirmek zorunluluğu, yeni yeni bilgiler veren bir subay okulunun açılması sonucunu doğurmuş, böylece 1834 yılında Harbiye Mektebi adı ile kara subayı yetiştiren okul açılmıştır. Türkiyede lise, ortaokul, hattâ ilkokulun bulunmadığı bir zamanda açılmış olan bu okulda, öğrenciler işe ilkin alfabe öğreniminden başlamakta ve zamanla ,askerlikle ilgili bilgileri öğrenmekteydiler. Genel bilgilerle dolu olarak yetişmiş olan Harbiye Mektebinin ilk mezunları, Türkiyede yalnız asker okullarında değil, sivil okullarda da yıllarca, öğretmenlik yapmak suretiyle Türk gençliğinin yetişmelerini sağlamışlardır.
Harbiye Mektebi, ilk mezunlarını, böyle bir öğretim içinde, kuruluşundan 14 yıl sonra 1848 yılında verebilmiştir. Harbiye Mektebi, türlü güçlükler içinde yıldan yıla gelişerek memleketin en önemli bilgi ve kültür ocaklarımdan biri olmuş, buraya girecek öğrencilerin yetişmesini sağlayan askerî ortaokul ve liselerin kurulması ile de, Batı ölçüsünde öğrenim yapan gerçek bir subay yetiştirme okulu olmuştur. İlkin İstanbulda kurulmuş olan Harbiye Mektebi,1937 yılında Ankaraya getirilmiş ve adı da Harp okulu olmuştur.
Büyük zaferler kazanmış büyük komutanların yetiştiği bir okul olan Harbiye Mektebi önemli bilgi ve kültür müesseselerimizden biridir.

Kategori: EÄŸitim