Göktürk devleti

15 Aralık 2006



Orta Asyada Türklerin kurduğu büyük bir devlet. Göktürk Devletinin kurucusu Oğuzlardır. Oğuzlar, Altay ve Tanrı Dağları dolaylarında Cucenlere bağlı olarak yaşarlarken, ayaklanmışlar ve bağımsız bir devlet kurmuşlardır. Bundan sonra Göktürklerin başkanı Bumin, bütün Türk boylarına Kağan seçilmiştir (552).
Bumin Kağan, Göktürk Devletinin kuruluşunda kendisine büyük yardımları dokunan kardeşi İstemiyi batı sınırlarında oturan Türkler üzerine genel vali yapmış, böylece Göktürkler, Doğu ve Batı olmak üzere İki devlet haline gelmişlerdir.
Gök Türkleri Bumin Kağandan sonra yerine gelen Moğan Kağan (553 -572) zamanında Cucenleri tamamen yenilgiye uğratmışlar, Kore körfezinden Hazar denizi kıyılarına kadar ulaşan, büyük bir devlet meydana getirmişlerdir. Moğan Kağanın ölümünden sonra Göktürkler, Buda dinini kabul etmeğe ve Çinlilerin etkisi altında kalmağa başlamışlardır. Bu etki sonucu, Çinliler kuvvetlenmiş ve Doğu Göktürkleri Çinlilerin egemenliğine girmişlerdir.
50 yıl Çinlilerin egemenliğinde kaldıktan sonra Kutluk Kağamn İlteriş Kutluğ Kağan) Çinlilere baş kaldırması üzerine, Çinliler yenilgiye uğramışlar, bunun sonucu olarak, Doğu göktürkleri, bağımsız bir devlet haline gelmişdir. (681 – 745). Doğu Göktürkleri, Kutluun büyük oğlu bilge Kağan zamanlarında gelişmişlerdir. Ancak Bilge Kağanm ölümünden sonra (743) yerine geçen hükümdarlar, çıkan iç kargaşalıkları bastıramamışlar, Doğu Göktürkleri Kutluk ve Uygurların egemenliğine girerek tarih sahnesinden silinmiştir.
Batı Göktürkleri (552 – 659), bağımsız bir devlet gibi gelişmiş İstemi Han zamanında sınırlarını genişletmiş, îran, Bizans ve Çinlilerle münasebetlerde bulunmuşlar, Ak Hunlarm ve Sasanîlerin yenilgisinden sonra Maveraünnehir alanına, İran Afganistan ve Sint nehri boylarına kadar yayılmışlardır, istemi Handan sonra yerine geçen Yardu Kağan zamanında Doğu Göktürklerinden ayrılarak tamamen bağımsız hareket etmişler, Ancak Çinlilerin parmağı ile çıkan devamlı ayaklanmalar sonucu, tarih sahnesinden silinmişlerdir (659)

Kategori: Tarih


Kategoriler

Son Yazılar


Destekliyoruz arkada - arkadas - partner - partner - arkada - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy