'Matematik' Kategorisindeki Yazılar
Bir büyüklüğü, niceliği ölçmek için seçilen aynı cinsten başka büyüklüklere verilen ad. Bir büyüklüğün, bir niceliğin ölçülmesi, bunların içinden seçilen birimlerin ya da birimlerin belli parçalarının, o büyüklükte ya da o nicelikte kaç defa bulunduğunu anlamak için yapılır (Bir uzunluğu ölçmek için, ölçü olarak alınan bir uzunluk parçasının, o uzunluk içinde kaç defa bulunduğunu bulmak gibi).
Böylece üç temel nicelik için (uzunluk, zaman, ağırlık) birimler tespit edilmiştir.
Üç temel niceliğin birimleri şunlardır. Uzunluk birimi metre, zaman birimi saniye, ağırlık birimi kilogram.
Bu temel birimlere dayanılarak, bir çok birim sistemleri kurulmuştur. Bunların başlıcaları şunlardır:
C. G. S. (Santimetre - gram - saniye) birimleri sistemi: Bu sistemde yüzey birimi santimetrekare; hacim birimi santimetreküp; hız birimi santimetre /sanayi dir.
M. T. S. (metre - ton - saat) birimleri sistemi: Bu sistemde temel birimler, metre, ton ve saat olarak kullanılır.
15 Aralık 2006
Türkiyede eskiden kullanılan bir uzunluk ölçüsü. Aslı, parmak ucundan dirseğe kadar olan kol boyundan alınmıştır. Arşının birkaç çeşidi vardır. Çarşı arşını 68 cm, kıymetli kumaşları ölçmek için kullanılan endaze 65 cm., mimar arşını 75 cm. dir. Arşının sekizde birine urup, on altıda birine kerrap denirdi.
26 Mart 1931 de kabul edilen Ölçüler Kanunu ile bütün eski ölçüler kaldırılmış ve Türkiye içinde arşının yerine uzunluk ölçüsü olarak metre kullanılmağa başlanmıştır.
15 Aralık 2006
Matematik biliminin; sayılardan, bunların özelliklerinden ve işlemlerinden söz eden konu, sayı bilimi.
Sayılarla yapılan hesaplarda esas olarak üç işlem vardır: 1) Toplama ve onun tersinden ibaret olan çıkarma, 2) Çarpma ve onun aksi olan bölme, 3) Bir kuvvete yükseltme ve onun tersi olan kuvvet alma.
Tam sayıların toplanması, bir toplamdaki terimlerin ayrı ayrı sayılması demektir. Toplama işareti + dır. Toplamada üç durum ayırt edilebilir, a) Toplanacak iki sayının birer basamaklı olması hali, b) Birden fazla basamağı olan bir sayıya bir basamaklı bir sayının katılması, c) Birden fazla birkaç sayının toplanması. Bu toplamalar yapılırken, sayıları alt alta yazışta birler, onlar yüzler v.s. basamaklarının alt alta gelmesine dikkat etmek gerektir.
Çıkarma iki sayının toplamı ile bunlardan biri bilindiğine göre ötekini bulmak üzere yapılan işlemdir. Toplamanın tersidir. İşareti - dir.
Çarpma, aslında bir toplama işlemidir. Toplamanın daha kısa bir şekilde
yapılmasını öğretir. İşareti x ya da (.) dir.
Bölme, A (bölünen) ve B (bölen) gibi iki sayı verildiğine göre A = K. B + R eşitliğini sağlayacak olan K (bölüm) ve R (kalan) sayılarını bulmak için yapılan işlemdir.
Bir kuvvete yükseltme, bir sayıyı kendisiyle birkaç defa çarpma sonucu olur. Bu durumda da, o sayı o kuvvete yükseltilmiştir denir. 3.3.3. = 33 gibi denir. Kuvvet alma da, kuvvete yükseltmenin tersidir.
15 Aralık 2006
Yüzeyleri ölçmek için kullanılan ölçülere, alan ölçüleri denir. Alan ölçüleri de metre sistemine göre düzenlenmiştir. Alan ölçüleri birimi metrekaredir. Bir metrekare, bir kenarı bir metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Metrekare, yazıda, kısaltılmış olarak m2 işaretiyle yazılır. Metrekarenin katları ve askatları vardır. Metrekarenin katları yüzer yüzer büyür, askatları yüzer yüzer küçülür. Metrekarenin askatları:
Bir metrekareden daha küçük yüzeyler, metrekarenin askatları ile ölçülür. Metrekarenin askatları, bir metrekarenin 100, 10.000, 1.000.000 eşit parçaya bölünmesiyle elde edilmiştir. Metrekarenin askatları, yüzer yüzer küçülürler.
Metrekarenin askatları şunlardır:
Desimetrekare: Bir kenarı bir desimetre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (dm2) dir. Bir metrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani, bir metrekare içinde yüz desimetrekare vardır.
Santimetrekare: Bir kenarı bir santimetre olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (cm2) dir. Bir desimetrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani bir desimetrekare içinde ise, 10.000 santimetrekare vardır.
Milimetrekare: Bir kenarı bir milimetre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (mm2) tir. Bir santimetrekarenin yüz defa küçüğüdür. Yani bir santimetrekare içinde yüz milimetrekare vardır. Bir desimetrekarede 10.000, bir metrekarede 1.000.000 milimetrekare vardır. Metrekarenin katları:
Bir metrekareden daha büyük yüzeyler, metrekarenin katları ile ölçülürler. Metrekarenin 100,10.000,1.000.000 defa büyütülmesiyle elde edilmiştir. Metrekarenin katları yüzer yüzer büyürler.
Metrekarenin katları şunlardır: Dekametrekare: Bir kenarı on metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (dam2) dır. Bir dekametrekare içinde 100 metrekare vardır.
Hektometrekare: Bir kenarı 100 metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (hm2) dir. Bir hektometrekare içinde 100 dekametrekare, 10.000 metrekare vardır.
Kilometrekare : Bir kenarı 1.000 metre uzunluğunda olan bir karenin alanıdır. Yazıda kullanılan kısaltılmış şekli (km2) dir. Bir kilometrekare içinde yüz hektometrekare, 10.000 dekametrekare, 1.000.000 metrekare vardır. Alan ölçüleri nasıl yazılır? Nasıl okunur?
Alan ölçülerinde birimlerin katları yüzer yüzer büyür. Askatları da yüzer yüzer küçülür. Her ölçü birimi, daima çift okunur.
Alan ölçüleri, hangi birime göre yazılacaksa, o birimi gösteren tam sayı yazılır, sonra sağma bir virgül konur. Bundan sonra da askatlar. çift rakamlar halinde yazılır Sayının sağma da o birimin kısaltılması konur. Okunuşta, her basamak, kendi birimlerine göre okunur. Yazılış sırası şöyledir: km2 hm2 dam2 m2 dm2 cm2 mm2 00 00 00 00 00 00 00
Bunu bir örnekle görelim:
Sekiz metrekare, üç desimetrekare, altı milimetrekare şöyle yazılır: 8,03 00 06 m2.
Alan ölçülerini birbirine çevirme:
Alan ölçüleri, verilen herhangi bir alan ölçüsü birimine göre düzenlenerek yazılabilir. Alan ölçülerinden herhangi bir birimi gösteren bir sayıyı başka bir birime çevirmek için, bu birimin, ilk birimin katı ya da askatı olup olmadığına bakılır. Çevrilmek istenin birim, çevrilecek birimin askatı ise, virgül o kadar basamak sağa alınır. Katı ise virgül ö kadar basamak sola alınır. Virgül iki basamak sağa alınınca, önceki birim, kendinden yüz kat küçük olan birime çevrilmiş olur. Virgül iki basamak sola alınınca önceki birim, kendinden yüz kat büyük birime çevrilmiş olur.
Bu genel kurala göre, örnek olarak,
7 m2 700 dm2, 7 m2 0,07 dam2, 85 dm2
8.500 cm2, 6 m2 0,00 00 06 km2, 62,50
dm2 6.250 cm2 eder.
Başka adı olan alan ölçüleri:
Alan ölçülerinde, tarla bağ, bahçe gibi yerleri ölçmek için kullanılan ölçülere değişik adlar Verilmiştir. Bunlar şunlardır:
Ar: Bir dekametrekare demektir. Yazıda (a) harfiyle gösterilir.
Dekar: Bin metrekare (yani yüz dekametrekare ya da on ar) demektir. Yazıda (da) harfleriyle gösterilir.
Hektar: 10.000 metrekare (100 dekametrekare ya da 10 dekar) demektir. Yazıda (ha) harfleriyle gösterilir. Bir hektar bir hektometrekaredir.
15 Aralık 2006
Kelime anlamı ile, düz, açık ve geniş yer. Geometride bir cismin yüz ölçümünün ifadesidir. Alan ölçüsü birimi metrekaredir. Bunun katları ve askatları mevcuttur. Alan ölçülerinin birimleri yüzer yüzer büyüyüp küçülmektedir.
Metrekarenin katları, dekametrekare, hektometrekare, kilometrekaredir. Askatları, milimetrekare, desimetrekaredir.
15 Aralık 2006
Bir cismin ağırlığının rakamlarla ve belli birimlerle tâyin edilmesine yarayan ölçü. Ağırlık ölçüsünün birimi Kilogramdır. Kilogram, dört derecedeki bir litre suyun ağırlığıdır. Ağırlık ölçü birimleri onar onar büyüyüp küçülür ve kilogramın katlarını meydana getirir. Kilogramın binde birine gram, kilogramın bin defa fazlasına ton denir.
15 Aralık 2006
Bir noktadan çıkan iki yarım doğru arasındaki açıklıktır yarım doğrunun, başlangıç noktası etrafında döndürülmesinden meydana gelir.
İki doğrunun kesiştikleri noktaya, açının köşesi, doğrulara açının kenarları denir. Açının büyüklüğü kenarlarının uzunluğuna değil, iki kenar arasındaki açıklığa bağlıdır.
Beş türlü açı vardır: Tam açı : Bir yarım doğrunun başlangıç noktası etrafında tam olarak dönmesinden meydana gelir ve 360 derecedir. Doğru açı : Tam açının yarısıdır ve 180 derecedir. Geniş açı : Dik açıdan büyük ve geniş açıdan küçük açıdır. Dik açı : Doğru açının yarısıdır ve 90 derecedir. Dar açı: Dik açıdan küçük açıdır.
15 Aralık 2006
Sonraki
