'Matematik' Kategorisindeki Yazılar

Metre sistemi

Metreyi esas alan ölçü sistemi. Bu sistemde, uzunluk ölçü birimi metre, alan ölçüsü birimi, metrekaredir, hacim ölçüsü birimi metreküp ağırlık ölçüsü birimi kilogram, sıvı ölçüsü birimi litredir.
Metrekare (MP). kenarı bir metre olan bir karenin alanıdır.
Metrekarenin katları, desimetrekare kilometrekaredir.
1 dkm2 = 100 m2
1 hkm2 = 10.000.000 m2 M
etrekarenin askatları : Milimetrekare, santimetrekare, desimetrekaredir.
1 mm2 = 0.01 cm2 = 0.000,001 m2
1 cm2 = 100 mm2 = 0.000,00.1 m2
1 dsm2 = 10.000 mm2 = 0,01 m2
Metreküp (m3), bir kenarı bir metre olan bir küpün hacmidir. Metreküpün askatları : Santimetreküp, desimetreküptür.
1 cm3 = 0,001 dsm.3 = 0,000.001 m3
1 dsm3 == 1.0.0 cm3 = 0,001 m3
Kilogram (Kgr), ağırlık ölçüsü birimidir. Bunun binde biri olan gram, normal şartlar altında bir cm3 suyun ağırlığına eşittir.
Gramın askatları: Miligram, desigram, santigramdır.
1.000 gram, bir kilograma eşittir.
1.000 kilogram da 1 ton.
Litre (lt.), sıvı ölçüsü birimidir. Litrenin askatları : Santilitre, desilitredir.
1 lt. = 100 ctl.
1 lt. = 10 dslt. Litrenin kâtı : Hektolitredir(hktlt.)
1 hktlt. = 100 lt. = 1.000 dslt= 10.000 clt.

15 Aralık 2006

Prizma

Alt ve üst tabanları birbirine eşit ve paralel iki çokgenden, yanal ayrıltıları da eşit ve paralel doğrulardan ibaret çok yüzeyli cisimlere verilen ad. Prizmalar, tabanlarının şekline göre ad alırlar. Üçgen prizma, dörtgen prizma, beşgen prizma gibi. Tabanları üçgen olan prizmalar, aynı zamanda ışık prizması adını da alırlar. Işık prizmasından geçen beyaz ışık ışınları, kendini meydana getiren renklerin kırılma durumlarına göre, bu renklerin değişik açılarla kırılması üzerine, kendini meydana getirmiş olan renklerine ayrılır. Böylece, ışık prizmasına uygunların beyaz bir ışıktan, tayfın yedi rengi meydana gelir.

15 Aralık 2006

Rakam

Sayıları göstermek için kullanılan işaretlerden her biri. On basamakta, on rakam vardır: 1 (Bir), 2 (İki), 3 Üç, 4 (Dört), 5 (Beş), 6 (Altı), 7 (Yedi) 8 (Sekiz), 9 (Dokuz), 0 (Sıfır). Bu rakamların, onlu basamağa göre yazılışının, ikinci yüzyılda Hindistanda bilindiği, IX. yüzyılda Avrupaya geçtiği sanılmaktadır.
Bu rakamlardan başka, değişik işaretlerle kullanılan Arap ve Romen rakamları vardır. Arap rakamları artık kullanılmamaktadır. Romen rakamları ise, çeşitli durumlarda (tarih olarak yıl göstermede, kitapların bölümlerini ayırmada, her hangi bir yazıdaki bölümle ayırmada) kullanılmaktadır, Romalıların, bazı harflerin majüsküllerini (büyük harf) rakam olarak kullanmalarında çıkmıştır. Romen rakamları ,şöyle değerlendirilir: I (bir) V (beş), X (on), (elli), C (yüz), D (beşyüz), M (bin). Bu esas harf işaretlerinden çeşitli rakamları meydana getirmek, bu harflerin sağına ya da soluna bu rakamlardan he hangi birini koymak suretiyle yapılmaktadır. Bu esas rakamları gösteren hallerin sağına konanlar, o rakama eklemiş olur; soluna konanlar da o rakamdan çıkarılmış olur. Böylece değişik sayılar meydana gelir ;
I (bir), II (iki), III (üç), IV (dört) V (beş), VI (altı), VII (yedi), VIII (sekiz), IX (dokuz), XV (onbeş), XXVII (yirmiyedi), XL (kırk), LX (altmış), XC (doksan), CL (yüzelli), CD (dörtyüz), CM (dokuzyüz), bu duruma göre 1963 ün yazılışı şöyledir : MCMLXIII.

15 Aralık 2006

Metre

Uzunluk ölçüsü. Yer boylam dairelerinden ekvatorun 1/40.000.000 i olarak alınmıştır. Metre, İngiltere ve Amerikanın dışında bütün ülkelerde uzunluk ölçüsü olarak kullanılır, (m) ile gösterilir Metrenin katları: Dekametre, hektometre ve kilometredir.
1 dekametre (dkm) = 10 m.
1 hektometre (hkm) = 100 m.
1 kilometre (km) = 10 hkm. 100 = dkm. = 1.000 m.
Metrenin askatlan : Milimetre, santimetre, desimetredir.
1 milimetre (mm.) = 0,1 cm. = 0,01 dsm. 0,001 m.
1 santimetre (cm.) = 0,1 dsm.= 0,01 m.
1 desimetre (dsm.) = 0,1 m.

15 Aralık 2006

İstatistik

Çeşitli toplumsal olayların sayı hesabıyla incelenmelerine yarayan bilinen bir metod. Günlük hayatımızda doğal ölüm, evlenme boşanma, istihlâk, istihsal gibi birçok doğal, sosyal ve ekonomik olayların tek tek görünümleri karşı karşıya geliriz. Fakat, bunların toplum hayatındaki sonuçlarını birleştirilmiş bir şekilde ve kesine yakın bir durumda ifade edemeyiz. Ortalama durumla, her hangi bir yiyecek fiyatında, belli bir süre içinde artma ya da eksilme olduğu, bir ülkenin nüfusuna göre doğum ve ölümlerin oranı gibi sonuçlar ancak bu olayların sonuçlarını birleştirmek ve aralarında istenen oranı kurabilmekle sağlanabilir. Bu durum ise, toplum hayatında çeşitli yönlerden (si yasal, ekonomik, toplumsal v.b.) gerekli bir özellik kazanmıştır. Son çağlarda devletler, istatistik sonuçlara göre toplum hayatlarındaki çeşitli durumlarını düzenlemektedirler.
İnsanlar, toplum hayatı yasamaya başladıkları ilk günlerden beri, istatistik olayları ile ilgilenmişlerdir. Ancak, çok eski devirlerde, ilkel bir özellik taşıyan istatistik, son zamanlarda bilimsel bir durum kazanmış ve istatistiği yapılan her konuda, kesin sonuçlar elde edilebilme imkânları gerçekleşmiştir.

15 Aralık 2006

Gram

Bir santimetreküp hacminde ve 4 santigrat devresinde olan suyun 45 derece boylamında ve deniz seviyesinde bulunan bir yerdeki ağırlığı. Kilogramın binde biridir. Ağırlık ölçüsüdür.

15 Aralık 2006

Hacim

Bir cismin boşlukta kapladığı yer. Cisimlere göre, hacimde değişiklikler görülür. Katı cisimler kırılıp parçalanmadıkça hacimlerin değiştirmezler. Sıvı cisimler, bulundukları kabın biçimine uyarak, o kalıbın şeklini alırlar. Gaz cisimlerin hacimleri ise, kabın biçimine bağlı olduğu gibi, gazların hacimleri sıcaklık, basınç gibi şartların etkisi altında değişiklik gösterir.
Geometride bir cismin hacmi, boy en, yükseklik boyutları ile gösterilir. Bir cismin bu üç boyutu yoksa o cismin hacmi yoktur.
Hacim ölçüleri: Hacim ölçüsü birimi (metreküp)tür.Boyu,eni ve yüksekliği birer metre olan cisimlerin hacmi, bir metreküpe denktir.

15 Aralık 2006

Hacim ölçüleri

Cisimlerin hacimlerini ölçmek için kullanılan ölçülere hacım ölçüleri denir. Hacim ölçüleri de metre sistemine göre düzenlenmiştir. Hacim ölçüleri birimi metreküptür. Bir metreküp, boyutlarından biri bir metre olan bir küpün kapladığı hacime eşittir. Metreküp, yazıda kısaltılmış olarak (m3) işaretiyle gösterilir. Metreküpün katları ve askatları vardır. Metreküpün askatları biner biner küçülürler, metreküpün katları biner biner büyürler. Metreküpün askatları:
Bir metreküpten daha küçük haramlar, metreküpün askatları ile ölçülürler. Metreküpün askatları bir metreküpün bölünmesiyle elde edilmiştir. Metreküpün askatları biner biner küçülür.
Metreküpün askatları şunlardır:
Desimetreküp: Boyutlarından biri bir desimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir desimetreküptür Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (dm3) tür. Bir metreküpün 1 000 defa küçüğüdür. Yani bir metreküp içinde 1 000 desimetreküp vardır. Bir desimetreküpe litre adı da verilir. Bu ölçü sıvıları ölçmek için kullanılır.
Santimetreküp: Boyutlarından biri bir santimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir santimetreküptür. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (cm3) tür. Bir desimetreküpün 1 000 defa, bir metreküpün 1 000 000 defa küçüğüdür Yani bir desimetreküp içinde bin defa, bir metreküp içinde 1 000 000 defa bulunur. Milimetreküp: Boyutlarından biri bir milimetre uzunluğunda olan bir küpün hacmi bir milimetreküptür. Yazılarda kullanılan kısaltılmış şekli (mm3) tür Bir santimetreküpün 1 000 defa, bir desimetreküpün 1 000 000 defa, bir metreküpün 1 000 000 00 defa, küçüğüdür. Yani bir santimetreküpte 1 000 defa, bir desimetreküpte 1 000 000 defa, bir metreküpte 1 000 000 000 defa bulunur. Metreküpün katları:
Metreküpün katları kullanılmamaktadır.
Hacim ölçüleri nasıl yazılır? Nasıl okunur?
Hacim ölçülerinde birimlerin katları biner biner büyür, askatları biner biner küçülür. Her ölçü biriminin üç basamağı vardır. Her ölçü birimi daima üç basamaklı okunur.
Hacim ölçüleri hangi birime göre yazılacaksa, o birimi gösteren tamsayı yazılır, sonra sağına bir virgül konur. Bundan sonra da askatları üçlü rakamlar halinde yazılır. Sayının sağına da o birimin kısaltılmışı yazılır. Okunuşta her basamak, kendi birimine göre okunur. Yazılış sırası şöyledir;
m 2 dm3 cm3 mm3
000 000 000 000

15 Aralık 2006

Diyagram

Herhangi bir olayın değişmesini çizgilerle gösteren şekil. Diyagramlar belli ölçü birimi üzerinden düz bir yüzey üzerine, bu olayların çokluklar ile uygun uzunlukta, yükseklikte ya da genişlikte, düz çizgiler, üçgenler, kareler, dikdörtgenler, daireler, yarım daireler çizmek suretiyle meydana gelir.

15 Aralık 2006

Doğru

Başı ve sonu olmayan doğru çizgilere, kısaca doğru adı verilir. Doğrular, geometride şu şekilde gösterilir : A / (A doğrusu diye okunur.)
Doğrular, ikiye ayrılır: 1 – Yarım doğru 2 – Doğru parçası. Yarım doğru, başı belli olan, fakat sonu belli olmayan doğrulardır. Geometride şu şekilde gösterilir :
A / (A yarım doğrusu diye okunur.) Doğru parçası, iki ucu da belli olan doğrulardır.
Doğruların durumları :Doğrular da, düzlemler gibi, üç durumda olur : 1 – Yatay doğru, 2 – Düşey doğru, 3 – Eğik doğru.
Yatay doğru, yatay bir düzlem üzerindeki ya da bu düzlemin doğrultusundaki doğrudur.
Düşey doğru, çekül doğrultusunda bulunan doğrudur.
Eğik doğru, yatay olmayan ve çekül doğrultusunda bulunmayan doğrudur. Dik doğru :
Yatay bir doğruyu, düşey bir doğru kestiğinde, bu iki doğrunun birbirine olan durumu dik olur. Böylece, yatay bir doğru ile düşey bir doğru birbirlerini kestiklerinde dik doğrular meydana gelmiş olur. Durgun bir su yüzüne daldırılan bir çekül, bu yatay yüzeye dik durumda olur. Çekülün doğrultusu ile suya girdiği noktada su yüzüne çakışarak çizilen bir çizgi, birbirlerine dik olan iki doğrunun meydana gelmesini sağlamış olur. Birbirini yatay ve düşey doğrultularda kesen iki doğru da, aralarında birer dik açı meydana getirirler.
Dik doğrular, okulda, gönye ile çizilir. Dik bir doğru çizmek için, önce bir (A B) doğru parçası çizilir. Gönyenin dik açılı olan köşesi, bu doğru parçasının herhangi bir yerine çakıştırılır, dik kenarlarından biri de, bu doğru parçasının üzerine çakışacak şekilde uygulanır. Gönyenin öbür dik kenarından da bir çizgi çizilir. Böylece, bir A B doğru parçasına, bir dik doğru çizilmiş olur. Paralel doğru : Aralarındaki açıklık hiç değişmeyen ve birbirleri ile kesişmeyen doğrulara paralel doğrular denir. Tren ve tramvay yolları, elektrik telleri, bir merdivenin kenarları, paralel doğrulara örnek olarak gösterilir.
Paralel doğrular, cetvel ve gönye ile çizilir. Bunun için önce cetvelde bir (A) doğrusu çizilir. Sonra, üç doğru üzerine, gönyenin dik açılı köşesi ve bir dik kenarı çakıştırılır. Öbür dik kenarı üzerinden de, paralel doğruların kaçar santimetre aralıklı olması isteniyorsa, o kadar aralıklarla birer nokta şeklinde İbaretler konur. Bu işlem, doğrunun biraz ilerisinde aynen tekrarlanır. Böylece, doğrunun üzerinde ya da alt tarafında, gönye ile işaretlenmiş ve belli aralıklarda olan noktalar meydana getirilmiştir. Önceden çizilmiş olan doğru parçasına göre olan uzaklıkları aynı olan noktalar üzerinden, cetvelle yeni doğrular çizilir. Böylece, birbirlerine paralel olan doğrular çizilmiş olur.

15 Aralık 2006

Önceki


Kategoriler

Aylara Göre