'Devlet' Kategorisindeki Yazılar

Senato

Bir devletin yasama erkini elinde tutan Meclislerden biri. Özellikle, iki meclisli demokratik rejimlerde, Meclislerden biri, milletvekillerinin meydana getirdiği Millet Meclisi, öbürü de senato üyelerinin meydana getirildiği Senato şeklinde kurulmuştur.
9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edilmiş bulunan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre yasama erki, doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine ait bulunmaktadır. T. Büyük Millet Meclisi Anayasanın çizdiği sınırlar içinde kalmak şartıyla, gerekli gördüğü her alanı düzenleyebilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi de, Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki Meclis sisteminden meydana gelmiştir. Cumhuriyet Senatosu Hükümetin kurulması ve sorumluluğunun tespit edilmesi gibi konularda yetkili olmamakla beraber, soru, genel görüşme, Meclis tahkikatı gibi parlamenter kontrol vasıtaları kullanarak Hükümeti denetleyebilir. Aynı zamanda kanunların yapılmasına katılmakta ve son kararda etkili olmaktadır. Cumhuriyet Senatosu, genel oyla seçilen 150 üyeden meydana gelmektedir.Üye olabilmek için 40 yaşını geçmiş bulunmak ve yüksek öğrenim görmüş olmak gereklidir. Üyelik süresi altı yıldır.

15 Aralık 2006

Sömürge

Nüfusuyla birlikte, bağımsız bir devletin yönetiminde olan ve o devletin bölünmez bir parçası sayılan toprak. Sömürgeler, bağımsız birer devlet özelliği taşımazlar. Bununla birlikte, bağlı olduğu devletin, kendisine tanıyabileceği haklar içinde, kendi iç yönetimini düzenleyebilir. Bu düzenlemede, bağlı olduğu devletin kanunlarına ve tutumuna bağlı kalmak, esastır.

15 Aralık 2006

Türkiye büyük millet meclisi

Türkiyede, millî irade ve egemenliğin, temsil yolu ile kendinde toplandığı en önemli ve tek organ. 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyuna sunulan ve kabul edilen yeni anayasamıza göre Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosundan meydana gelmiştir.
9 Temmuz 1961 tarihinde halkoyu tarafından kabul edilen ve 15 Ekim 1961 tarihiyle yapılan genel seçimlerle ilk defa kurulmuş olan Türkiye Büyük Millet Meclisi, kanun yapmak, değiştirmek, Devletin Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek, para basımına ve genel ve özel af ilânına, mahkemelerce verilip kesinleşmiş olan ölüm cezalarının yerine getirilmesine karar vermek yetkilerine sahiptir. Milletlerarası kurullarla ve yabancı devletlerle yapılacak çeşitli anlaşmaların onaylanması, gereğinde savaş ilânı gibi yetkiler de Türkiye Büyük Millet Meclisinindir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosundan meydana gelmiştir. Meclisler, Anayasada gösterilen hallerde birlikte toplanabilirler.
Millet Meclisi üyesi olabilmek için otuz yaşını bitirmiş olmak, Türk vatandaşı olmak ve milletvekili olabilme yeteneklerine sahip olmak gerekir. Milletvekilliği seçimleri dört yılda bir yapılır Bu günkü milletvekili sayısı 450 olarak kabul edilmiştir.
Cumhuriyet Senatosunun üyesi olabilmek için, kırk yaşını bitirmiş olmak yüksek okul mezunu olmak ve milletvekilliği seçilebilmek için gerekli bütün şartları haiz olmak gerektir. Cumhuriyet Senatosunun eski M. B. K. üyeler eski Cumhurbaşkanları yaş kaydı gözetilmeksizin tabiî üyeleridir.
Kanun teklif etme, Türkiye Büyü Millet Meclisi üyelerinin yetkileri arasında yeralır. Gensoru yetkisi yalnız Millet Meclisinde toplanmıştır. Kanı tasarı ve teklifleri ilkin Millet Meclisi de görüşülür, kabul ya da red edilen tasarı Cumhuriyet Senatosuna gönderilir, burada her hangi bir değişiklik yapılması kabul edilirse kanunlaşır. Bu halin dışındaki durumlarda, çeşitli işlemler yapılır.
Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından tayin edilir. Bakanlar Kurulu, Başbakanın seçimi (ya iki meclis üyeleri arasında yada bu meclisler dışından) ile olur. Bakanlar Kurulunun programı, Millet Meclisi tarafından kabul ya da reddedilir.

15 Aralık 2006

Türkiye kızılay derneği

Millî bir hayır ve yardım derneği. Savaşlarda yaralanan askerleri tedavi etmek ve sağlıklarım korumak, bazı zamanlarında, deprem, yangın, açlık bir çeşitli felâketlerde, bu felâkete uğrayanlara her bakımdan yardım etmek amaçları içinde kurulmuş bir dernektir .Özellikle, milletlerarası yapılan savaşlarda, yaralanan askerlerin tedavisinde, millet farkı gözetmeksizin bir yardım müessesesinin kurulması düşüncesi, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Avrupada yer etmeğe başlamış, 1864 yılında Cenevre Milletlerarası Kızılhaç Komitesi kurularak, fiilî alana atılmıştır. Türkiyede bu kurulun karşılığı olarak Hilâliahmer Cemiyeti kurulmuş .Osmanlı Hilâliahmer Cemiyeti, 1868 de Milletlerarası Kızılhaç Komitesine üye olmuştur.
Kuruluşundan itibaren büyük faydalar sağlayan bu cemiyet, İstanbul olan merkezini 1926 yılında Ankaraya taşımış, 1935 yılından itibaren de ad değiştirmiş ve Türkiye Kızılay Derneği olmuştur. Beyaz zemin üzerinde kırmızı aylı bayrağı vardır.

15 Aralık 2006

Vı – v2 silÂhları

Almanların İkinci Dünya Savaşında kullandıkları gizli silâhların adı. İki değişik şekilde kullanılmış olduğu için, VI ve V2 kısaltmış adları ile anılmaktadır Almanlarca misilleme silâhı denen Vergeltnngswaffe kelimesinin baş harfinden alınmıştır. İkinci Dünya Savaşının sonlarına doğru, Avrupanın Batı bölümlerinden İngiltereye atılmak suretiyle kullanılmıştır. Uçan bir bomba olan ve 250 – 350 kilometre uzaklığa gönderilebilen pilotsuz bir uçak özelliğinde olan bir bombadır.
VI 12 – 13 Haziran 1944 gecesi Londra üzerine düşürülmüş ve büyük bir paniğin çıkmasına sebep olmuştur. V2 silâhı da 8 Eylül 1944 gecesi İngiltereye fırlatılmıştır. Büyük zararlara sebep olan bu silâhlar, İkinci Dünya Savaşının Almanyanın lehine sonuçlanmasını sağlayamamıştır.

15 Aralık 2006

Yeşilay kurumu

İçki ve uyuşturucu zehir düşmanlığının başlıca silâhı olan telkin yoluyla yapma amacı güden bir kurum. 5 Mart 1920 tarihinde Profesör Mazhar Osman Uzman tarafından kurulmuştur. İlk adı Hilâli Ahzar olan bu kurum, sonradan Yeşilay adını almıştır. İçki kullanmayan kurum mensuplarına Yeşilaycı adı verilir.

15 Aralık 2006

Sancak

Askerî bir topluluğun başında gezdirdiği, yazı işlemeli ve kenarları saçaklı bayrak.
Osmanlılarda çeşitli renklerde sancaklar kullanılmıştır. Bunlar, genel olarak beyaz, kırmızı, yeşil ya da sarı renkte ipekten yapılmıştır. Üzerlerine sırma ile âyetler işlenmiştir. İlk Osmanlı sancağı beyaz dır. Selçuk Sultanının Osman Gaziye gönderdiği bu bağımsızlık sancağı ak sancak adı ile anılır. Osman Bey zamanında Yavuz Sultan Selime kadar kırmızı renkli sancak, savaş sancağı olarak kullanılmıştır. Daha sonraları, yeşil renkli sancaklar, padişahlar tarafından savaş sancakları olarak kullanılmıştır. Osmanlı sultanlarının bu savaş sancaklarından başka, Yeniçeri ocak ve ortalarının da ayrı ayrı sancakları vardı. Bunlar değişik renklerde (yarısı kırmızı, işlemeli) olurdu.
Cumhuriyetin ilân edilmesinden sonra, Türk Ordusunda kullanılan sancaklar değişmiş, çeşitli askeri topluluklara, özellikle alaylara sancak verilmesi yoluna gidilmiştir.
Sancak-ı şerif : Peygamber Muhammet zamanındaki savaşlarda kullanılmış olan ve Emanet-ı Şerife (Kutsal Emanetler) arasında Topkapı Sarayında saklanan bayrak. İslâm da ilk sancak Hicretin birinci yılında kullanılmaya başlanmıştır. Ukab adını taşıyan bu sancak Mısır Kölemen beylerinden biri taralından Yavuz Sultan Selime gönderilmiştir. Sancak eskiyip dağılmaya yüz tutunca üç yeni sancak yapılarak bunlara Ukab dan ikişer üçer parça konmuştur. Padişahlar ve onlar sefere gitmediklerinde sadrazamla birlikte Sancak-ı şerif de sefere götürülürdü. Sancak-ı şerif padişahla birlikte ilk defa 1597 de Eğri seferine götürülmüştür.
İstanbuldaki ayaklanmaları bastırmak için de Sancak-ı şerifin çıkarıldığı zamanlar olmuştur.

15 Aralık 2006

Sayıştay

Devletin gelir ve giderlerini, özel bir kanunla denetlemekle görevli kurul. Eski adı Divanı Muhasebat tır. Bizde, devletin gelir ve giderlerinin düzenli bir şekilde denetlenmesi, Tanzimatla başlar. Fakat, Büyük Millet Meclisine bağlı bir kurul halinde çalışması, 1923 yılından sonradır.

15 Aralık 2006

Medrese

Hukuk, ilahiyat ve edebiyat dersleri verilen Müslüman yüksek öğretim müessesesi. Osmanlı İmparatorluğunda yüksek öğrenim medreseleri de olurdu. Medreseler, Osmanlı devletinin kurtuluşuyle birlikte başlamıştır. Medreseler, çoklukla camilerin yanında, bazen da camilerle birlikte yapılırdı.
Öğrenci medreselerde yatar, camilerde ders görürdü. Osmanlı imparatorluğunda medreseler Fatih devrinde gelişmiştir.
Öğrenciler ilkin medreselerin hariç (ilköğretim karşılığı), sonra da dahil (Orta öğretim karşılığı) bölümlerinde okurlar bunları tamamladıktan sonra da, yüksek öğretim karşılığı olan sahn da okurlardı.
Medreseyi bitiren öğrenci, mülâzim adıyla bir deftere kaydedilirdi. Bunlardan isteyenler adliye (kadılık), isteyenler öğretim (müderrislik), isteyenler de idarecilik mesleklerini seçerlerdi.
Bu öğretim müesseseleri, Cumhuriyet devrinde kaldırılmış, yerlerini modern eğitim müesseselerine bırakmıştır.

15 Aralık 2006

Milli kütüphane

Ankarada Yenişehir semtinde, Namık kemal mahallesinde, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak kurulmuş olan kitaplık. 1946 yılından itibaren kurulması teşebbüslerine geçilmiş, 16 Ağustos 1946 tarihinde açılmış, 1951 yılında da Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız bir müdürlük durumuna getirilmiştir. 250,000 i aşan kitap sayısı ile, Türkiyenin en önemli kitap sarayı durumunda olan bir müessesedir. Bu kitaplar arasında, yerli ve yabancı eserler, eski yazma eserler bulunmaktadır. Bunların dışında, Millî Kütüphanede, mikrofilimler, haritalar, çeşitli devamlı eserler koleksiyonları, gazete ve dergi koleksiyonlar bulunmaktadır. Ayrıca biyografya, bibliyografya, aksesyon, katalog, müzik, eserleri, mikrofilim, bölümleri gün geçtikçe önemli gelişmeler kazanmaktadır.
Kütüphanede, bir asıl okuma salonu, iki devamlı yayınlan okuma salonu, araştırıcılar için özel okuma salonu gibi salonlar bulunmaktadır. Haftanın yalnız bir günü dışında her gün, parasız olarak herkese açıktır. Kütüphanede, ayrıca haftanın belirli günlerinde konserler ve konferanslar verilmektedir.

15 Aralık 2006

Önceki


Kategoriler

Aylara Göre