22 şubat 1982 olayı

15 Aralık 2006



1961 genel seçimlerinden sonra başlayan demokratik gidişi ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin, hükümetin tutumunu beğenmeyen bazı subaylarla bu subaylara bağlı bazı askeri birliklerin yapmak teşebbüsünde bulundukları hükümet darbesi olayına verilen ad.Bir hükümet darbesinde bulunma teşebbüsünün asıl başlangıcı, 1961 genel seçimleri üzerine, Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılacağı Ekim ayının son günlerine kadar uzanır. Bu günlerde bazı subaylar, serbest seçimlerin sonuçlarını beğenmedikleri için, çok partili demokrasi hayatının başlamaması gerekliliği üzerinde durmuşlar, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin, yine idareyi elinde bulundurmasını istemişlerdir. Fakat bu istek, ordunun ileri gelenleri arasında genel bir kabul görmemiş böylece Türk Silâhlı Kuvvetleri, demokratik hayatın devamını kabul etmiştir.
Ancak, zaman geçtikçe, partilerin ve hükümetin davranışından memnun olmayan bazı subaylar, Türk Silâhlı Kuvvetlerinin idareye el koyması gerektiğini savunmaya devam etmişler, bu yolda taraflarını çoğaltmak yoluna devam etmişlerdir.
Böyle bir hareketin liderliğini de, Harp Okulu Komutanı olan kurmay Albay Talât Aydemir üzerine almıştır.
Bazen gizli, bazen açık toplantılar halinde gittikçe gelişen bu hareket sonunda, 22 Şubat 1962 günü akşama doğru fiilî safhaya geçmiştir.
Bir ihtilâl hareketi olarak ve Talât Aydemirin komutanı bulunduğu Harp Okulundan başlayan hareket, Ankaradaki bazı askerî teşekküllerin ve birliklerin de katılmasıyla birdenbire Anayasanın koruyucusu Türkiye Büyük Millet Meclisine ve onun meşru hükümetine karşı ciddi bir hareket haline gelmiştir. Bu hareketi önlemek için Başbakan İsmet İnönü, Hava Kuvvetleri Komutanlığına giderek hareketi oradan izlemiş Lider Talât Aydemirin ve arkadaşlarının istediklerinin ne olduğunu ve ona göre hareket etmeyi ön plânda tutmuştur.
Bu harekette dikkati çeken en önemli nokta, gerek hükümetin emrinde bulunan gerekse karşı harekete geçen kuvvetlerde, kan akıtılmamasına dikkat edilmesidir.
Talât Aydemirin isteklerine ret esvabını veren ve kan akıtmaması kaydıyla teslim olunduğu takdirde hiç kimseyi suçlu bulmayacağını, yalnız harekete katılanları emekliye sevk ettireceğini söyleyen İsmet İnönü ye karşı, başta Talât Aydemir olmak üzere harekete geçmiş bulunanlar, teslim olmaktan başka çare bulamamışlardır. Böylece 23 Şubat günü sabaha doğru, harekete katılmış bulunan Harp Okulu öğrencileri ile öbür birlikler geri çekilmişlerdir. Hareket de, bu şekilde hükümet kuvvetlerinin başarısı ile son bulmuştur.
22 Şubat 1962 hareketinden sorumlu subaylar, başta Talât Aydemir olmak üzere emekliye sevk edilmişler, bunlar hakkında özel bir kanun çıkarılmak suretiyle de mahkemeye verilmeden bağışlanmışlardır.

Kategori: Tarih


Kategoriler

Son Yazılar